ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

 ΓΡΑΦΕΙ Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΡΑΚΗΣ

Δεν φαίνεται κάτι να διδάχθηκε η ανθρωπότητα από την ατομική βόμβα.

Τότε ο νικητής ατίμαζε την νίκη του, δολοφονώντας τον ήδη ηττημένο, επαληθεύοντας ότι η ανθρώπινη αλαζονεία είναι ικανή για την μεγαλύτερη παλιανθρωπιά.

Έκτοτε δεν έγινε κανένας μεγάλος πόλεμος. Γινόταν όμως για δεκαετίες ένας ψυχρός πόλεμος, που μας προειδοποίησε και με το παραπάνω με το Τσερνομπίλ. Στις τηλεοπτικές ημέρες όμως οι ειδήσεις γρήγορα ξεχνιούνται γιατί έρχονται πάντοτε καινούργιες. Άλλωστε και μετά την κατάρρευση του υπαρκού σουρεαλισμού οι πόλεμοι συνεχίζονταν. Μόνο που δεν λέγονται πλέον πόλεμοι αλλά «ανθρωπιστικές αποστολές». Και το μακέλεμα λέγεται «παράπλευρη απώλεια».

Αλλά είπαμε: η ζωή –κι ο κυνισμός– συνεχίζονται. Η κατανάλωση δεν μπορεί να περιμένει. Κι η κατανάλωση χρειάζεται ενέργεια. Κι παραγωγή ενέργειας χρειάζεται την αλαζονεία ότι ο άνθρωπος μπορεί να είναι αλάθητος κι ότι μπορεί επίσης να προβλέψει τα πάντα. Είδαμε όμως –για μιαν ακόμη φορά– ότι δεν είναι έτσι ούτε τα πράγματα ούτε οι ζωές.

Και μην νομίζετε ότι όλα αυτά δεν μας αφορούν. Στα μετανοδέρνα χωριά μας ταξιδεύει, το ίδιο γρήγορα με τις ειδήσεις, η μόλυνση. Δεν πάει άλλωστε πολύς καιρός που η κατά τα λοιπά σιωπούσα Ακαδημία Αθηνών μας συνέστησε να προχωρήσουμε σε εργοστάσια ... πυρηνικής ενέργειας. Εδώ δεν μπορούμε να διαχειριστούμε τα οικιακά μας σκουπίδια, οι «αθάνατοι» στην κοσμάρα τους, πιστεύουν ότι θα μπορέσουμε να διαχειριστούμε και πυρηνικά απόβλητα. Βεβαίως η όλη ιστορία δεν ξεκίνησε εχθές αλλά προχθές: επί πρωθυπουργίας του

Η νέα ειδωλολατρία

γράφει ο Βαγγέλης Μαράκης

Διαφήμιση αρχικώς ήταν η πράξη εκείνη που γνωστοποιούσε στο κοινό κάτι που ήταν κοινού ενδιαφέροντος. Σήμερα η διαφήμιση δεν γνωστοποιεί. Σήμερα η διαφήμιση είναι μια πράξη συγκαλυμμένης βίας –κι όχι ενημέρωσης– που επιβάλλει μια διαρκή καταναλωτική υποδούλωση.

Κέντρο των διαφημιστικών μηνυμάτων δεν είναι οι πραγματικές ανάγκες μας αλλά τα ίδια τα προϊόντα. Η απόκτησή τους θα μας κάνει ευτυχισμένους, αν και η ευτυχία μας θα διαρκέσει όσο και τα διαφημιστικά μηνύματα. Αλλά τα διαφημιστικά μηνύματα ξεπερνούν την ζωή, διότι αυτά δεν σταματούν ποτέ.

Την διαφήμιση την υπηρετούν ειδικοί επαγγελματίες με έκτακτα χαρίσματα. Άνθρωποι που βιοπορίζονται όχι παράγοντας αγαθά, αλλά δημιουργώντας ψευδαισθήσεις. Αυτοί οι ειδικοί «αγνοούν» την κρίση, την ανεργία και την φτώχεια. Γνωρίζουν όμως να εξαπατούν εαυτούς και αλλήλους, επιβάλλοντας πρότυπα ψευτοζωής. Γνωρίζουν να νοηματοδοτούν το τίποτα.

Δείτε μια σερβιέτα. Οι γυναίκες που την χρησιμοποιούν είναι νέες ή παριστάνουν τις νέες κι έχουν ανακαλύψει το μυστικό της ευτυχίας σε μια σερβιέτα –που στο χωριό μου την έλεγαν αλλιώς. Δείτε ένα αποσμητικό για άνδρες. Ωραίοι, γυμνασμένοι κι ανέμελοι όλοι τους. Ψεκάζονται και κολάζουν το σύμπαν.

Δουλειά των ειδικών της διαφήμισης στην πραγματικότητα είναι να κρύβουν –όχι να ενημερώνουν. Ο περιχαρής δανειολήπτης πάντοτε χαμογελά ξεκούραστος, ενώ όλοι μας γνωρίζουμε ότι ψάχνει για δεύτερη δουλειά, μήπως και σταματήσουν να τον ενοχλούν οι εισπρακτικές εταιρείες. Κι ο πιτσιρίκος φαίνεται ότι χαίρεται το νέο του παιχνίδι. Αυτά που δεν φαίνονται είναι τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για να γίνει το παιχνίδι και οι ομήλικοί του που εργάστηκαν για να το φτιάξουν.

Μπορεί οι άνθρωποι των διαφήμισεων να μην υπάρχουν στην πραγματικότητα, υπάρχουν όμως εκείνοι που φιλοδοξούν να τους μοιάσουν. Κι επειδή δεν γίνεται κατορθωτή η φιλοδοξία τους δυστυχούν. Κι οι δυστυχισμένοι –ειδικώς εκείνοι που αδυνατούν να καταναλώσουν την δυστυχία τους– αποκλείονται από τις εικονικές ζωές μας.

Οι διαφημίσεις βεβαίως βιάζουν τις ζωές μας αλλά γι’ αυτή την βία δεν μιλάμε. Την θεωρούμε δεδομένη. Σχεδόν

Για ποια Ελλάδα ρε γαμώ το;

Mεταπολεμικά και, κυρίως, μεταπολιτευτικά η καθύβριση της πατρίδας έγινε μέτρο του «προοδευτισμού» μας.

Μετά το ξέσπασμα της πρόσφατης κρίσης επανακαλύφθηκε ο «πατριωτισμός». Στο όνομά του ο πρωθυπουργός της χώρας και οι λοιποί θιασώτες της εθελούσιας υποταγής μας στα τσαλίμια των αγορών μας επιβάλλουν να σκύψουμε το κεφάλι γιατί «μαζί τα φάγαμε» -λένε. Στο όνομα αυτού του όψιμου πατριωτισμού η κυβέρνηση υποθηκεύει την χώρα στην διεθνή χρηματοπιστωτική μαφία, καλώντας μας να χειροκροτήσουμε την ομηρεία μας. Έχουμε κολοβούς μισθούς, κολοβές συντάξεις αλλά και κολοβωμένη αξιοπρέπεια. Ας είναι;

Στο ίδιο όνομα -αλλά σε διαφορετικό όραμα- η πολύχρωμη αντιπολίτευση μας προτρέπει να συστρατευθούμε μαζί της για να επιστρέψουμε στην δανειοδίαιτη μεταπολιτευτική ανεμελιά μας. Τρωκτικά και πένητες ομού. Μισθοσυντήρητοι, χαμηλοσυνταξιούχοι, μεροκαματιάρηδες και άνεργοι μαζί με τα τσιράκια της συνδικαλιστικής αργομισθίας και τους υψηλόμισθους κηφήνες του παλαιοκομματισμού. Κι από κοντά όσοι τους κάνουν τα θελήματα αρκούμενοι σε φιλοδωρήματα κι υποσχέσεις. Προπάντων να μην θιγούν οι κεκτημένες αργομισθίες κι ας πάει και το παλιάμπελο!

Και οι δυο στάσεις μπερδεύουν την πατρίδα με την τσέπη τους. Και αμφότερες το κάνουν το όνομα του «πατριωτισμού»!

Εμάς αυτός ο «πατριωτισμός» δεν μας εκφράζει.

Η δική μας αντίσταση δεν αφορά την καταναλωτική ευχέρεια κανενός.

Αφορά την επιλογή μας να μην σκύψουμε την κεφαλή μας και να μην είμαστε αυτοί που θα συνεργήσουν στην λεηλασία της πατρίδας.

Μνημονεύουμε Διονύσιο Σολωμό και Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη.

Μνημονεύουμε την παλιόψαθα που την γύμνια μας σκεπάζει. Έρρωσθε.

manifesto τ. 20

Παραμύθι

του ΧΡΗΣΤΟΥ ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ

Παλιά υπήρχαν τρία μέρη στον κόσμο· η Kυψέλη, η Eλλάδα και ο πλανήτης Γη. Tώρα βγαίνουν και λένε ότι ο κόσμος είναι ένας, όμως λένε ψέματα κι αυτό φαίνεται στα μάτια τους. Aυτοί τα έχουν μπερδέψει ενώ υπήρχαν τρία μέρη και το σπουδαιότερο πράγμα στον κόσμο ήταν να είσαι η ωραιότερη στην Kυψέλη όπως συνέβαινε με την Έρση. Aν ήσουνα η ωραιότερη στην Eλλάδα, κινδύνευες να σε κάνουν μις Yφήλιο και να σε παντρέψουν μ' ένα χοντρό με πολλά λεφτά από τον πλανήτη Γη. Ήταν πιο δύσκολο να είσαι η ωραιότερη στην Kυψέλη γιατί εκεί σε έβλεπαν κάθε μέρα στο δρόμο, δεν σε ψήφιζαν βαμμένη, με μουσική από πίσω, ούτε σε γνώριζαν από τα περιοδικά, σε είχαν αγαπήσει χωρίς φωτογένεια. Σε έβλεπαν γελαστή, βιαστική, τσακωμένη με τη μάνα σου, ιδρωμένη, σκονισμένη. Ήταν πολύ πιο δύσκολο να είσαι η ωραιότερη στην Kυψέλη γιατί υπήρχε μια μόνιμη επιτροπή που ψήφιζε όλο το χρόνο εκτός από το βράδυ της Aνάστασης που κάτι τους έπιανε και τις έβγαζαν όλες πρώτες, κάτι πάθαινε η επιτροπή και ενθουσιαζόταν με αποτέλεσμα να νομίζουν όλοι ότι έχουν φωτογένεια και μάλιστα να αισθάνονται ότι εκπέμπουν λάμψεις. Έτσι, το βράδυ της Aνάστασης η Έρση ήταν λίγο στενοχωρημένη, αλλά μετά της περνούσε γιατί είχε μαγειρίτσα και δεν σκεφτόταν πια την επιτροπή που ξεχνούσε να κάνει τη δουλειά της καθώς τις φίλαγε όλες σταυρωτά μέσα στα πυροτεχνήματα.
      Ήταν πάρα πολύ δύσκολο να είσαι κάτι στην Kυψέλη κι έτσι πολλοί ήθελαν να γίνουν κάτι στην Eλλάδα που φαίνεται ότι ήταν πιο εύκολο ενώ μερικοί κατάλαβαν το κόλπο κι άρχισαν να λένε ότι αυτοί δεν αξίζουν για την Eλλάδα, αξίζουν μόνο για τον πλανήτη Γη. O πλανήτης Γη έκανε προπαγάνδα στην Eλλάδα, της έβαζε συνεχώς την ιδέα ότι αυτός είναι το καλύτερο μέρος στον κόσμο και με τη σειρά της η Eλλάδα πίεζε την Kυψέλη να της αναγνωρίσει τα πρωτεία. Όμως η Kυψέλη δεν είχε κανέναν να πιέσει κι έτσι, μια φορά κι έναν καιρό, η Kυψέλη υποχρέωνε τον εαυτό της να είναι το καλύτερο μέρος στον κόσμο και η

Δικτατορία της φαινομενικότητας

γράφει ο Δημήτρης Κοσμόπουλος

Διηγείται ο  Κώστας Βάρναλης στους «Ανθρώπους» του. Περιστατικό της πρώτης δεκαετίας του 20ου αιώνα. Ο λόγιος Γεράσιμος Βώκος που είχε ζήσει πολλά χρόνια στο Παρίσι, κάθεται στο καφενείο του Ζαχαράτου. Στην πλατεία Συντάγματος. Συνωστισμός και θόρυβος. Στο τραπέζι του απρόσκλητοι έρχονται και θρονιάζονται δύο βουλευτές. Διαπληκτίζονται. Με φωνές κι αντάρες. Αίφνης κατά τα ρωμαίικα συνήθεια ο ένας γυρνά προς τον αποσβολωμένο Βώκο και τον ρωτά: «-Δίκιο δεν έχω;» «-Βεβαίως και έχεις δίκιο», απαντά ο Βώκος. «Και συ έχεις δίκιο, κι αυτός -δείχνοντας τον άλλον- έχει δίκιο. Όλοι δίκιο έχετε!». Και εγειρόμενος, βγάζει τον πίλο του, κάνει μια υπόκλιση και βροντοφωνάζει: «Χαίρε ευγενής Γαλλία!». Μεταθέστε την μικρογραφία του περιστατικού στην σύγχρονη Ελλάδα. Το κυρίαρχο πολιτιστικό παράδειγμα, είναι το αρειμάνιο «εγώ». Όλοι έχουμε δίκιο. Κανείς δεν φταίει! Σε μια παράκρουση του βαθειά ανάγωγου συλλογικού μας εγώ, κανείς μας δεν εννοεί να αναλάβει οποιαδήποτε ευθύνη. Τι άλλο περιμένουμε ως συμπεριφορά από τους πολιτικούς μας εκπροσώπους; Κανείς τους δεν φταίει. Όλοι έχουν δίκαιο όραμα. Φαίνεται από τους καβγάδες τους στα τηλεοπτικά παράθυρα. Από την ένδεια των κατά τα άλλα στεντόρειων μπαλκονάτων λόγων. «Θα ανασυντάξουμε…», «Θα κάνουμε…»,  «Θα φέρουμε…», «Θα εκσυγχρονίσουμε…».  Δεν πρόκειται μόνο για την ξύλινη γλώσσα και την ένδειά της. Ούτε για την αδιατάρακτη κομματική αυτάρκεια, που προβάλλει ξαναζεσταμένη την γκριζάδα άλλων εποχών. Κυρίως όμως, πρόκειται για ανάδυση τρομακτικού κενού. Κενού νοήματος. Βιώνουμε την δικτατορία της φαινομενικότητας. Όμως αν δεν δούμε το άδειο κάθε αναφοράς που χάσκει από κάτω της, δεν πρόκειται να πάμε παραπέρα. Μετά τις συγκεντρώσεις και τις τηλεμαχίες, η πλατεία μένει απελπιστικά έρημη.

τεύχος 35

Τα περιεχόμενα αναλυτικά έχουν ως εξής:

Για μια φανέλα αδειανή

Δεν γνωρίζουμε ούτε αν θα σωθεί -ούτε εάν αξίζει να σωθεί- το ελληνικό κράτος.

Η «Παναθηναϊκή Συμμαχία 2012» όμως παίρνει τον Παναθηναϊκό στα χέρια της και, χάρη στην γενναιόδωρη βλακεία ορισμένων οπαδών του, φαίνεται ότι θα τα καταφέρει.

Στα ιδρυτικά μέλη του Σωματείου που θα φροντίσει για την βιωσιμότητα της επιχείρησης απλοί καθημερινοί άνθρωποι της διπλανής θύρας όπως ο Γιάννης Αλαφούζος, η Σία Κοσιώνη, ο Αλέξης Παπαχελάς, η Λιάνα Κανέλλη, ο Παύλος Τσίμας κι άλλοι γνωστοί συμπολίτες μας.

Η διακονιά -όταν είναι για τόσο ιερό σκοπό- δεν είναι ντροπή. Είναι θράσύτητα. Δώστε, λοιπόν, ότι έχετε ευχαρίστηση.

Σε καλή μεριά.

Οι χαλεποί καιροί κι ο χαλεπός εαυτός μας

Οι καιροί είναι χαλεποί -ιδού μια κοινότοπη και κοινόχρηστη φράση, την οποίαν εκπέμπουν τα χείλη όλων σχεδόν σήμερα. Ένα πρώτο σχόλιο σε τούτη την διαπίστωση, θα μπορούσε να είναι το σχόλιο, ότι δεν υπήρξε εποχή που να μην είταν δύσκολη. Σε κάθε καιρό και σε κάθε φάση της ιστορίας, ο καιρός της χρονικότητας, είναι μεταίχμιο: Μ’ άλλα λόγια, κάθε χρονική στιγμή, ο άνθρωπος έχει να αντιμετωπίσει και να δαμάσει τον μεγαλύτερο εχθρό. Αυτός δεν είναι άλλος από τον εαυτό του.  Από την ανθρώπινη φύση. Η ανθρώπινη φύση, λέει η παράδοσή μας, είναι φύση τρεπτή. Μέσα της κονταροχτυπιούνται το καλό και το κακό. Κι όπως έχει δείξει η ιστορική εμπειρία, η ανθρώπινη φύση από μόνη της, με τις δικές της δυνάμεις, δεν μπορεί να καταφέρει τίποτα. Ανακυκλώνει το δράμα της παλινδρόμησης μεταξύ καλού και κακού. Κατ’  επέκτασιν, το ίδιο -ο ίδιος φαύλος κύκλος- συμβαίνει και με την εξέλιξη των ανθρώπινων κοινωνιών. Η ίδια αξεδιάλυτη μείξη του καλού και του κακού, της αρετής με την αθλιότητα. Η ανθρώπινη ιστορία αιχμαλωτίζεται συνεχώς, μέσα στην ατέλεια της ανθρώπινης φύσης, αλλά και σφραγίζεται από το μεγαλείο του ανθρώπινου προσώπου, όταν αυτό απελευθερώνεται. Τι είναι αυτό που μπορεί να απελευθερώσει το ανθρώπινο πρόσωπο από τα δεσμά της καταδίκης και του εγκλεισμού, στην φύση, την ατέλεια και την φθορά της; Ιδού το ερώτημα,

ΚΩΣΤΑΣ ΖΟΥΡΑΡΙΣ: Η σάτιρα είναι αγωνιστικό στοιχείο

Ο ΚΩΣΤΑΣ  ΖΟΥΡΑΡΙΣ συνομιλεί με τον Θεόδωρο Παντούλα

Ο πολίτης - οπλίτης Κώστας Ζουράρις είναι μια διττά ιδιότυπη περίπτωση. Από την μία συνηθίζει να λέει διόλου δημοφιλείς αλήθειες και από την άλλη να τις λέει -και να τις γράφει- με έναν  ολότελα δικό και γι’  αυτό απαρόμοιαστο τρόπο. Ζήτημα ύφους; Μάλλον ζήτημα ήθους για να ακριβολογούμε.

Δυστυχώς σε μια συνέντευξη δεν μπόρεσαν να χωρέσουν όλα. Ελπίζουμε όμως να τον έχουμε συχνά μαζί μας.

-Όσοι σας παρακολουθούμε σας ακούμε ενίοτε θυμωμένο. Τι είναι αυτό που σας απελπίζει και τι είναι αυτό που σας αποτρέπει από τον απελπισμό;

-Δεν ξέρω αν αναγνωρίζω τον εαυτό μου σε αυτούς τους δύο όρους –ελπίδα - απελπισία. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, οι άνθρωποι πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη στις φανερές ελπίδες και όχι στις άλλες, όπως οι χρησμωδοί και οι τζιτζιφιόγκοι, οι αεριτζήδες και οι εύπιστοι. Ή όπως λέει ο Μπουσκέ, ο φοβερός εκείνος επίσκοπος ο δάσκαλος του Λουδοβίκου του ΙΔ΄, ο εύπιστος είναι ο δημιουργός της τύχης του, διότι εκείνος επιθυμεί να τον εξαπατήσουν. Ή ο υπέροχος στρατηγός Ντε Γκώλ, ο οποίος απαντώντας σε μια ερώτηση για το «εάν είσαι ευτυχής κι εάν ελπίζεις» λέει ότι «η ελπίδα και η ευτυχία είναι για τους μαλάκες». Αυτό που λέει ο Καζαντζάκης «δεν φοβάμαι τίποτε, δεν ελπίζω τίποτε, είμαι ελεύθερος» δεν μου αρέσει. Ο σώφρων άνθρωπος πρέπει να φοβάται περίπου τα πάντα. «Τα πάντα υπό δέος ξυνίσταται» λέει ο Θουκυδίδης. «Ο φόβος φυλάει τα έρημα» ξαναλέει ο Θουκυδίδης λαός μας. Αλλά ασχέτως φόβου, ο οποίος είναι συστατικό στοιχείο της ταυτότητας και της αυτοσυνειδησίας, τι προέχει στην ελληνική παράδοση; Ο αγών. Ο αγώνας ασχέτως ελπιζομένου ή εικαζομένου αποτελέσματος. Ο άνθρωπος άλλωστε είναι αγωνιστής, δηλαδή ασκητής.

-Στις αγωνίες σας, στις έγνοιες σας, έχετε συνομιλητές ή φωνή Ζουράρη εν τη ερήμω;

-Βεβαίως κι έχω. Και μας ταλαιπωρούν πολλά πράγματα στην ζωή μας:

Η σκιά του Αλέξη

 γράφει ο Κωνσταντίνος Μπλάθρας

Η φωτογραφία, του Γιάννη Μπεχράκη, ενός από τους σπουδαιότερους σήμερα Έλληνες φωτογράφους-ρεπόρτερ, που έγινε πρωτοσέλιδη λίγες μέρες πριν τις εκλογές, στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς Γερμανίας», εκφράζει πράγματι χίλιες λέξεις. Η σκιά του Αλέξη Τσίπρα –εδώ από την προεκλογική του συγκέντρωση στην Ομόνοια– ήταν εκείνη που, εν τέλει, όρισε το εκλογικό αποτέλεσμα. Μπορεί η γερμανική εφημερίδα να έκανε το φάουλ, όταν έβαλε πάνω της τον τίτλο «Αντισταθείτε στο δημαγωγό», συστήνοντας ελληνιστί «για την ομαλή διακυβέρνηση» ψήφο «στη Νέα Δημοκρατία», αλλά και οι Έλληνες, υπακούοντας στο φόβο των αγορών, όχι μόνο δεν αντιστάθηκαν αλλά στην ουσία επικύρωσαν τα Μνημόνια. Ο φόβος αφορούσε τη γενική διάλυση, που προπαγάνδιζαν σύσσωμα τα ΜΜΕ για την επομένη μιας πιθανής πρωτιάς Τσίπρα.

Εν τω μεταξύ, οι Ευρωπαίοι έταζαν–δημαγωγικά και αναληθή, όπως αμέσως μετά την ψήφο αποδείχθηκε– αλλαγή όρων στα Μνημόνια, ανάπτυξη κ.τ.ό. Με το που ανακοινώθηκε η νίκη Σαμαρά, έσπευσαν

Πέντε ευρά είναι πολλά!

Ποιος ήρξατο χειρών αδίκων;

Ήταν θέμα χρόνου να συμβεί κι αυτό. Και συνέβη. Πρώτα στους δρόμους μας και μετά στις οθόνες μας. Την έκπτωση της πολιτικής παρ-ακολούθησαν τα υπονοούμενα, οι ύβρεις και οι χειροδικίες σε απευθείας σύνδεση.

Την ώρα που το πολιτικό σύστημα σκανδαλίζεται από την βία που το ίδιο παράγει, την ίδια ώρα το σύστημα αυτό σιωπά για τους αυτόχειρες, τους απελπισμένους και τους πένητες που δημιούργησαν οι πολιτικές του ή η απουσία τους.

Την ώρα που η ανεργία έχει κατά πολύ περάσει το 22%  γνωρίζουμε ποιος κλωσάει τ΄ αυγά του ολοκληρωτισμού.

Γι’ αυτό και είναι υποκρισία ν’ αναρωτιόμαστε στις τηλεοπτικές αρένες τι χρώμα έχει ο τραμπουκισμός.

Νούμερα θέλει. Και νούμερα έχει.